[IO Islamic 3226] مجموعۀ تصنيفات آخوند سيّد سيف الدّين كشميرى
<ul>
<li>Majmû’a-i-taṣnîfât-i-Âkhund Sayyid Saif-aldîn Kashmirî</li>
<li>This manuscript is now IO Islamic 1733 in the India Office collections.</li>
<li>[metadata: Hermann Ethé, Catalogue of Persian Manuscripts in the Library of the India Office, 2 vols. (Oxford: India Office, 1903): volume 1, number 3226 here with notations and hyperlinks].</li>
</ul>
<p><span>1733</span></p>
<p><span>Majmû</span><span><span>’</span></span><span>a-i-ta</span><span>ṣn</span><span>î</span><span>fât-i-Âkhund Sayyid Saif-aldîn Kashmirî (</span><span><span><span><span><span>مجموع</span></span></span><span><span>ۀ </span></span><span><span><span>تصنيفات آخوند سيّد سيف الدّين كشميرى</span></span></span></span></span><span>). </span></p>
<p><span>The complete poetical and prose works of a modern Kashmîrian poet, Mîr Saif-aldîn Âkhund, with the takhallu</span><span>ṣ Saif (fol. 11</span><sup><span>a</span></sup><span>, l. 2), who lived at the time of writing this collection (i.e. A.H. 1270=A.D. 1854, see ff. 10</span><sup><span>b</span></sup><span>, 78</span><sup><span>a</span></sup><span>, etc.), in Lûdiyâna (</span><span><span><span><span><span>لوديانه</span></span></span></span></span><span>), in the province of Dihlî, one of the principal stations of the British territory on the north-western frontier. The poems are partly in Persian, partly in the modern Kashmîrian dialect, considerably mixed with Persian.</span></p>
<p><span>Contents:</span></p>
<p><span>1.</span><span><span><span><span><span>قطعات سلاميّه با صنائع و رموز حروف سلام</span></span></span></span></span><span>, on fol. 1</span><sup><span>b</span></sup><span>, a number of twenty-three highly artificial Persian </span><span>ḳiṭ’as setting forth the hidden meaning and the secret qualities of the letters in the words </span><span><span><span><span><span>سلام</span></span></span><span> </span></span></span><span>(</span><span>ḳiṭ’as 1-19), </span><span><span><span><span><span>تحيّة</span></span></span><span> </span></span></span><span>(</span><span>ḳiṭ’as </span><span>20 and 21), </span><span><span><span><span><span>دعا</span></span></span><span> </span></span></span><span>(</span><span>ḳiṭ’ah 22), and </span><span><span><span><span><span>الهى</span></span></span><span> </span></span></span><span>(</span><span>ḳiṭ’ah</span><span> 23), with a detailed commentary on the margin and numerous interlinear paraphrases and glosses. It is concluded by a short epilogue in prose (on fol. 11</span><sup><span>a</span></sup><span>), in which the author state that he composed the first eleven </span><span>ḳiṭ’as during a severe fever, and the last twelve as a token of gratitude for his recovery. Beginning of the first ḳiṭ’ah:</span></p>
<p><span><span><span>سلام تافته انوار بسم از سينش</span></span></span></p>
<p><span><span><span>خواصّ اللّهش از لام بر زده اعلام</span></span></span></p>
<p><span>Written by the author himself in the month Shawwâl, A.H. 1270 (July, 1854), see fol. 10</span><sup><span>b</span></sup><span>.</span></p>
<p><span>2.</span><span><span><span><span><span>شرح منظوم </span></span></span><span><span><span>چ</span></span></span><span><span><span>يستان مُغْلَق</span></span></span><span> </span></span></span><span>, on fol. 12</span><sup><span>b</span></sup><span>, a Persian poetical commentary on an intricate riddle, beginning:</span></p>
<p><span><span><span><span><span>حمد حق را كه بى همال بود </span></span></span><span><span>–</span></span><span><span><span> لطف او حلّ هر شكال بود</span></span></span></span></span></p>
<p><span>It is in form of a lengthy </span><span>ḳaṣîdah with the radîf </span><span><span><span><span><span>بود</span></span></span><span> </span></span></span><span>, just as the baits of the riddle (</span><span><span><span><span><span>چ</span></span></span><span><span><span>يستان</span></span></span></span></span><span>) itself, which begins, on fol. 13</span><sup><span>a</span></sup><span> (distinguished by red ink):</span></p>
<p><span><span><span><span><span>چ</span></span></span><span><span><span>يست آن جانور كه هيأت او</span></span></span></span></span></p>
<p><span><span><span><span><span>گ</span></span></span><span><span><span>اه بدر و </span></span></span><span><span><span>گ</span></span></span><span><span><span>هى هلال بود</span></span></span></span></span></p>
<p><span>The riddle is in form of a ḳiṭ’ah; the metre is the same in both, viz.</span><span><span><span><span><span>خفيف</span></span></span></span></span><span>. A Persian prose-commentary on the margin and interlinear paraphrases as in the first part.</span></p>
<p><span>3.</span><span><span><span><span><span>نظم و نثر غير منقوط كه براى شاه جمجاه شجاع الملك شاه مرحوم ساخته شده بود</span></span></span></span></span><span>, on fol. 17</span><sup><span>b</span></sup><span>, most artificial Persian pieces in prose and poetry, in </span><span><em>two distinct sections</em></span><span>, the </span><span><em>first</em></span><span> of which (on ff. 17</span><sup><span>b</span></sup><span>-25</span><sup><span>a</span></sup><span>) is headed in the index (on the fly-leaves) thus: </span><span><span><span><span><span>عبارات منثور و منظوم در صنعت تجريد يعنى بى نقطه بزبان عربى و فارسى معه دو بيت در صنعت منقوط التّمام يعنى تمام نقطه دار</span></span></span></span></span><span>, i.e. all letters employed are </span><span><span><span><span><span>مجرّد</span></span></span><span> </span></span></span><span>(stripped), that is to say, have </span><span><em>no</em></span><span> diacritical points whatever, except the last two baits (on fol. 25</span><sup><span>a</span></sup><span>), in which only letters </span><span><em>with</em></span><span> diacritical points are used; the </span><span><em>second</em></span><span> section (ff. 25</span><sup><span>a</span></sup><span>-29</span><sup><span>b</span></sup><span>) is headed in the index : </span></p>
<p><span><span><span><span><span>قصيدة مشتمل بر صنائع نادره يعنى تجريد و توصيل يعنى اوّلا جمل</span></span></span><span><span>ۀ </span></span><span><span><span>حروف متفرّقه بعد از آن دو دو بهم </span></span></span><span><span><span>پ</span></span></span><span><span><span>يوسته </span></span></span></span></span><span>, </span><span><span><span><span><span>پ</span></span></span><span><span><span>س سه سه تا ده ده تا موصّل التّمام يعنى بيت متّصل </span></span></span><span> </span></span></span><span>, i.e. the whole section consists of one lengthy </span><span>ḳaṣîdah with numerous subdivisions, each of which exhibits a special kind of </span><span><span><span><span><span>تجريد</span></span></span><span> </span><span> </span></span></span><span>and </span><span><span><span><span><span>توصيل</span></span></span></span></span><span>, that is to say, some of the first contain only words with </span><span><em>unconnected</em></span><span> letters (</span><span><span><span><span><span>حروف متفرّقه</span></span></span></span></span><span>), partly </span><span><em>with</em></span><span>, partly </span><span><em>without</em></span><span> diacritical points ; the two divisions give then gradually words with two, three, and more connected letters up to ten, and the last piece (on fol. 29</span><sup><span>b</span></sup><span>) contains exclusively connected letters, so that each hemistich appears as one </span><span><em>unseparated</em></span><span> </span><span><em>word</em></span><span>, having a strong resemblance to long Sanskirt composita. The whole part was composed for Shujâ</span><span><span>’</span></span><span>-almulk, king of Afghânistân, who died A.H. 1258 (A.D. 1842), see Rieu iii. p. 905</span><sup><span>b</span></sup><span>.</span></p>
<p><span>Beginning of the first prose-piece, on fol. 17</span><sup><span>b</span></sup><span>:</span><span><span><span><span><span>الحمد لله الواحد الاحد الملك الودود الصّمد لا ملك الاّ له و لا اله الاّ هو الخ</span></span></span></span></span><span>. Commentary on the margin and interlinear paraphrases.</span></p>
<p><span>4.</span><span><span><span><span><span>قصائد و غزلها</span></span></span></span></span><span>, </span><span>ḳaṣîdas and ghazals of the most subtle description, in Persian, on fol. 30</span><sup><span>b</span></sup><span>. The first is addressed to the same Shujâ</span><span><span>’</span></span><span>-almulk, and begins:</span></p>
<p><span><span><span>حمد خداست مطلع ديوان اختراع</span></span></span></p>
<p><span><span><span>نعت نبيست مقصد انشا و ابتداع</span></span></span></p>
<p><span>Commentary and paraphrases as before.</span></p>
<p><span>5.</span><span><span><span><span><span>ابياتيكه بطريق رقعات و تهنيت نامجات بزر</span></span></span><span><span><span>گ</span></span></span><span><span><span>ان و عزيزان نوشته</span></span></span></span></span><span>, on fol. 46</span><sup><span>a</span></sup><span>, poetical epistles, congratulations, etc., composed for certain festive occasions in the form of </span><span>ḳiṭ’as; the first is headed </span><span><span><span><span><span>در تهنيت عيد براى بزر</span></span></span><span><span><span>گ</span></span></span><span><span><span>ى</span></span></span></span></span><span>, and begins:</span></p>
<p><span><span><span>اين عيد سعيد سعيد خوش مواعيد</span></span></span></p>
<p><span><span><span>بر بخت مبارك مبارك</span></span></span></p>
<p><span>Occasional explanation and glosses.</span></p>
<p><span>6.</span><span><span><span><span><span>قصّ</span></span></span><span><span>ۀ </span></span><span><span><span>وامق و عذرا بزبان كشميرى كه با فارسى مختلط است</span></span></span></span></span><span>, on fol. 55</span><sup><span>b</span></sup><span>, a mathnawî, </span><span><span>‘</span></span><span>Wâmi</span><span>ḳ and </span><span><span>‘</span></span><span>Adhrâ,</span><span><span>’</span></span><span> in the modern Kashmîrian dialect, which is considerably mixed with Persian. Saif-aldîn composed it, according to the colophon (on fol. 78</span><sup><span>a</span></sup><span>), in his youth, when still living in Kashmîr, and completed this transcript in Lûdiyâna the 11th of Dhû-alḥijjah, A.H. 1270 (A.D. 1854, Sept. 4). He says, with the common conceit of all Eastern poets, that this mathnawî is the finest poem ever written in the idiom of Kashmîr. Beginning:</span></p>
<p><span><span><span>خداوندا بكن شيداى عشقم</span></span></span></p>
<p><span><span><span><span><span>ب</span></span></span><span><span><span>گ</span></span></span><span><span><span>ردان وامق عذراى عشقم</span></span></span></span></span></p>
<p><span>7.</span><span><span><span><span><span>قواعد زبان كشميرى</span></span></span></span></span><span>, on fol. 79</span><sup><span>b</span></sup><span>, grammatical tablets, paradigms, glossary of the modern Kashmîrian dialect, beginning: </span><span><span><span><span><span>حمد بيحدّ مر خداى سخن بر زبان آفرين را كه السن</span></span></span><span><span>ۀ </span></span><span><span><span>مختلفه و لغات </span></span></span><span><span><span>گ</span></span></span><span><span><span>ونا</span></span></span><span><span><span>گ</span></span></span><span><span><span>ون آدميان را دليلى الخ</span></span></span></span></span><span>.</span></p>
<p><span>An index of the whole collection on the fly-leaves.</span></p>
<p><span>The copy was received from Dr. Royle, July, 1856. Saif-aldîn states himself at the end of the work in Kashmîrian, that he wrote it at the request of the Deputy Commissioner.</span></p>
<p><span>No. 3226, ff. 93, ll. 12-13, the first ten leaves in diagonal lines; large </span><span>Nasta’lîḳ; size, 10</span><sup><span>7/8</span></sup><span> in. by 6 in.</span></p>
<p> </p>
<p> </p>
opencc-by-4.0Apr 2024View details →